Bali od wieków urzeka mistycznym klimatem i niezwykłym pięknem. Wyspa tysięcy świątyń, tarasów ryżowych i rytuałów religijnych, wznosi się u stóp majestatycznych wulkanów. Najpotężniejszy z nich – Agung – nie tylko kształtuje krajobraz wyspy, ale i stanowi centrum duchowe dla jej mieszkańców. Podróż w jego cieniu pozwala odkryć miejsca, w których religia, przyroda i codzienność tworzą jedność.
Wulkan Agung – symbol potęgi i świętości
Najwyższy wulkan Bali, Agung (3142 m n.p.m.), uznawany jest za szósty co do wysokości wulkan w Indonezji. Ostatnia erupcja w 1963 roku pochłonęła kilka tysięcy ofiar, jednak niemal nienaruszona przetrwała wtedy świątynia-matka Pura Besakih, co uznano za cud.
Na wulkan można wejść podczas trekkingu jedną z dwóch tras – krótszej (około 5 godzin w jedną stronę) lub dłuższej (około 7 godzin). Ze względu na zmienne warunki zaleca się zabranie zarówno ciepłego ubrania na noc, jak i lekkiej odzieży chroniącej przed słońcem w ciągu dnia.
Ogrody królewskie Tirta Gangga – oaza spokoju
W drodze z Candidasy do Pura Besakih warto zatrzymać się w Tirta Gangga, królewskich ogrodach założonych w latach 40. XX wieku. Kompleks ten, doskonale utrzymany, składa się z licznych rzeźb przedstawiających bogów i demony, kamiennych mostków, alej i fontann. Centralnym punktem ogrodów jest kamienny basen, w którym za niewielką opłatą można się wykąpać.
To jedno z miejsc, które najlepiej oddają balijski zmysł harmonii – równowagę między naturą, sztuką i duchowością.
Pura Besakih – matka wszystkich świątyń
Pura Besakih to najważniejszy kompleks sakralny Bali, położony na zboczu wulkanu Agung. Głównym elementem jest Pura Penataran Agung, symbolizująca kosmiczną górę Meru. Do świątyni prowadzi rozszczepiona brama candi bentar, charakterystyczna dla architektury wyspy. Według wierzeń ma ona moc niszczenia demonów próbujących dostać się do wnętrza sanktuarium.
Kompleks składa się z około trzydziestu świątyń połączonych siecią chodników i schodków. Ze szczytu rozciąga się widok na rozległe tarasy pól i okoliczne wioski. Wstęp kosztuje około 10 PLN. Warto pamiętać, że wstęp jest dozwolony dla wszystkich odwiedzających – nie tylko dla wyznawców hinduizmu, jak czasem próbują przekonywać nieuczciwi przewodnicy.
Ulun Danu Batur – świątynia ocalona z erupcji
Kolejnym ważnym miejscem kultu jest Ulun Danu Batur, położona na zachód od jeziora Batur. W 1917 roku erupcja wulkanu zniszczyła niemal cały kompleks, pozostawiając nienaruszony najwyższy taras świątynny. Odbudowę przeprowadzono na wyższej wysokości – 1400 m n.p.m.
Świątynia zachwyca spokojem i kolorystyką, a z jej tylnych tarasów rozciąga się imponujący widok na wulkany. W przeciwieństwie do popularnych sanktuariów, to miejsce zachowuje autentyczny, medytacyjny charakter.
Pura Tirtha Empul – świątynia świętych źródeł
Niedaleko znajduje się świątynia Pura Tirtha Empul, związana z legendą o bogu Indrze, który przebił ziemię, tworząc źródło tirtha – eliksiru nieśmiertelności. Woda miała przywrócić życie wojownikom zatrutym przez króla Mayadanawę, który ogłosił się bogiem i zabronił kultu innych bóstw.
Z wdzięczności dla Indry w X wieku wzniesiono w tym miejscu świątynię wodną. Do dziś mieszkańcy oraz pielgrzymi dokonują tu ablucji w basenach wypełnionych świętą wodą, wierząc w jej oczyszczającą moc.
Pura Gunung Kawi – świątynia wykuta w skale
Wśród ryżowych pól, w niewielkiej odległości od Pura Tirtha Empul, znajduje się Pura Gunung Kawi – kompleks świątynny wykuty w zboczu góry. Reliefy wyrzeźbione w skale uznawane są za królewskie grobowce, choć brak ludzkich szczątków sprawia, że teoria ta nie została potwierdzona naukowo.
Według lokalnych legend monumentalne rzeźby stworzył olbrzym Kebo Iwo, który pazurami wyrzeźbił figury w kamieniu. Świątynia położona jest w dolinie otoczonej tropikalnym lasem i polami ryżowymi, a prowadzą do niej długie kamienne schody. W okolicznych skałach widoczne są małe jaskinie – dawne cele medytacyjne mnichów.
Miejsce to zachwyca spokojem i mistyczną atmosferą, szczególnie o zmierzchu, gdy zapada cisza nad doliną.
Wulkany na Bali
Bali to wyspa, na której natura i duchowość tworzą nierozerwalną całość. Wulkany, tarasy ryżowe, świątynie i codzienne rytuały nadają jej mistyczny charakter. Odwiedzając Pura Besakih, Ulun Danu Batur, Tirtha Empul czy Gunung Kawi, można poczuć, jak silna więź łączy mieszkańców wyspy z ich bogami i ziemią, na której żyją.