Tofu od lat stanowi jeden z fundamentów kuchni azjatyckiej, a dziś coraz śmielej wkracza również do polskich domów. Doceniane jest przede wszystkim za wysoką zawartość białka roślinnego, brak cholesterolu oraz niską kaloryczność. Dla wielu osób to podstawowy składnik diety roślinnej, jednak jego zastosowanie jest znacznie szersze. Czym właściwie jest tofu, skąd pochodzi i dlaczego uznawane jest za jeden z najzdrowszych produktów roślinnych?
Co to jest tofu i jak powstaje?
Tofu nazywane jest często „serem sojowym” lub „twarogiem z mleka sojowego”. Powstaje z napoju sojowego, który poddawany jest procesowi koagulacji, czyli ścinania białka – podobnie jak w przypadku tradycyjnego sera. Do wytrącenia skrzepu wykorzystuje się naturalne koagulanty, takie jak chlorek magnezu (nigari) lub siarczan wapnia. Następnie masa jest prasowana w blokach o różnej twardości.
W zależności od stopnia odciśnięcia wody wyróżnia się tofu jedwabiste (silken), naturalne, twarde oraz bardzo twarde. Każdy rodzaj ma inne zastosowanie kulinarne – od deserów po dania smażone i grillowane.
Historia tofu – jak narodził się sojowy klasyk?
Za ojczyznę tofu uznaje się Chiny. Według legend produkt ten powstał ponad 2000 lat temu w czasach dynastii Han. Jedna z opowieści mówi o przypadkowym odkryciu – do gotowanego mleka sojowego dodano sól morską bogatą w naturalne minerały, co doprowadziło do jego zwarzenia. Tak narodziło się tofu, które szybko stało się ważnym elementem diety opartej głównie na ryżu i warzywach.
Z Chin tofu rozprzestrzeniło się do Japonia, Korea Południowa oraz innych krajów Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej. W każdej z tych kultur wykształciły się odmienne techniki przygotowania oraz sposoby podawania.
Wartości odżywcze tofu – dlaczego uznawane jest za zdrowe?
Tofu cenione jest przede wszystkim za:
- wysoką zawartość pełnowartościowego białka roślinnego,
- brak cholesterolu,
- niską kaloryczność,
- obecność wapnia, żelaza i witamin z grupy B,
- zawartość izoflawonów sojowych.
Dzięki temu tofu często pojawia się w dietach redukcyjnych, wegetariańskich i wegańskich. Stanowi również alternatywę dla mięsa w jadłospisach osób ograniczających produkty odzwierzęce.
Tofu w kuchni azjatyckiej
W kuchni azjatyckiej tofu nie jest dodatkiem – bywa głównym bohaterem dania. W Chiny wykorzystuje się je w aromatycznych potrawach stir-fry, zupach oraz daniach duszonych z warzywami i sosem sojowym. Jednym z najbardziej znanych dań jest mapo tofu – pikantna potrawa z sosem na bazie pasty chili i fermentowanej fasoli.
W Japonia tofu podaje się w zupie miso, jako agedashi tofu (kostki smażone w cieście i podawane w bulionie) czy w formie schłodzonej z sosem sojowym i szczypiorkiem. W Korea Południowa tofu stanowi składnik gulaszy, takich jak sundubu-jjigae – pikantnej zupy z miękkim tofu.
W wielu regionach Azji popularne jest również tofu fermentowane, wędzone oraz suszone.
Tofu w kuchni polskiej – jak je wykorzystać?
Choć tofu wywodzi się z Azji, coraz częściej wykorzystywane jest także w kuchni polskiej. Sprawdza się jako:
- baza do past kanapkowych,
- składnik kotletów roślinnych i burgerów,
- zamiennik twarogu w pierogach ruskich w wersji wegańskiej,
- dodatek do sałatek,
- składnik farszu do naleśników,
- baza do serników roślinnych i deserów.
Neutralny smak tofu sprawia, że łatwo przejmuje aromat przypraw, ziół i marynat. Wędzone tofu świetnie zastępuje boczek w daniach jarskich, a wersja naturalna nadaje się zarówno do dań wytrawnych, jak i słodkich.
Czy tofu pasuje tylko do diety wegańskiej?
Tofu kojarzone jest głównie z dietą roślinną, jednak z powodzeniem może być elementem jadłospisu osób spożywających mięso. Wprowadzenie tofu do codziennej diety pozwala urozmaicić źródła białka i zmniejszyć spożycie tłuszczów nasyconych. Może być traktowane jako uzupełnienie tradycyjnych składników, a nie ich całkowity zamiennik.
Prosty przepis – pasta z tofu do kanapek
Tofu doskonale sprawdza się jako baza do past śniadaniowych. Wystarczy rozgnieść kostkę tofu widelcem, dodać odrobinę oliwy, musztardy, soku z cytryny, ulubione przyprawy oraz np. suszone pomidory lub szczypiorek. Po wymieszaniu powstaje kremowa, wysokobiałkowa pasta idealna do pieczywa.
Tofu to produkt o wielowiekowej historii, prostym składzie i szerokim zastosowaniu kulinarnym. Niskokaloryczne, bogate w białko i pozbawione cholesterolu – stanowi ciekawą alternatywę dla tradycyjnych źródeł protein. Warto włączyć je do codziennego menu, niezależnie od preferowanego stylu odżywiania.
